Benedikt frændi Björns rifjar upp fyrri tíð

ESB: Þeir eru frændur og báðir eru þeir Engeyingar. Benedikt Jóhannesson, sem meðal annars var stofnandi Viðreisnar, og Björn Bjarnason fyrrverandi ráðherra. Þeir eru alls ekki sammála um hvert skuli stefna í Evrópumálum. Benedikt vill inn en Björn alls ekki. En það hefur ekki alltaf verið svo. Benedikt skrifar grein og rifjar upp fyrri tíð. Hér er greinin:

„Þann 25. mars árið 1992 birtist málefnaleg grein í Morgunblaðinu um umsókn Finna að Evrópubandalaginu.

Greinarhöfundur leggur áherslu á að umsókn Finna hafi ekki verið sett fram með fyrirvörum. Esko Aho forsætisráðherra sagði að Finnar samþykktu lagagrundvöll EB, efnisatriði Maastricht-sáttmálans og pólitísk lokamarkmið bandalagsins. Jafnframt ætluðu Finnar að gæta sérstakra hagsmuna sinna í viðræðum, einkum í landbúnaði, skógarhöggi og varðandi eignarrétt á eyjum í finnska skerjagarðinum.

Í greininni segir að Miðflokkurinn, sem hafi sterkar rætur meðal bænda, hafi áður haft marga harða andstæðinga EB-aðildar. Nú sé það hins vegar stjórn undir forystu miðflokksmanna sem sæki um aðild. Í finnskum gögnum sé mikið lagt upp úr sérstöðu landbúnaðarins: erfiðu veðurfari, stuttum gróðurtíma, lágu hitastigi og byggðavanda í Norður-Finnlandi. Niðurstaða Finna virðist þó vera sú að byggða- og landbúnaðarstefna EB geti nýst þeim vel, ef rétt sé haldið á málum í samningum.

Greinin endar svona:

„Full ástæða er fyrir okkur Íslendinga að fylgjast náið með því, hvernig Finnar hafa staðið að því að móta stefnu sína og taka ákvarðanir um þátttöku í EB. Þótt aðstæður okkar og Finna séu ekki hinar sömu, er margt líkt með hagsmunum þjóðanna, þegar litið er til Evrópusamstarfsins.

Finnar ákváðu að taka af skarið, þegar tækifæri gafst við upplausn Sovétríkjanna. í kjölfar hennar sigldi gjörbreyting á samskiptum Finna við hinn stóra nágranna í austri. Óvissan í Rússlandi er mikil og enginn veit, hvað kann að gerast þar. Nú er einstakt lag fyrir Finna að tengjast pólitískri þróun í Vestur-Evrópu með afdráttarlausum og ótvíræðum hætti.

Ef hægt að segja að Finnland sé jaðarsvæði í Evrópu, á það ekki síður við um Ísland. Atlantshafssamstarfið hefur verið hornsteinn íslenskrar utanríkisstefnu ásamt Norðurlandasamstarfi og samvinnu við Evrópuþjóðirnar. Atlantshafssamstarfið byggist á áhuga Bandaríkjamanna á því að halda áfram samvinnu við Evrópuþjóðirnar í öryggis- og varnarmálum. Ástæðulaust er að ætla að þetta samstarf rofni, þótt framkvæmdin breytist.

Vaxtarbroddurinn er hins vegar í Evrópusamstarfinu og samvinnan innan EB á eftir að hafa mótandi áhrif á þróun norræns samstarfs. Að þessum breytingum og afleiðingum þeirra þurfum við Íslendingar að huga ekki síður en aðrir.“

Hinn ágæti greinarhöfundur er einmitt sá sami og kom fram með hina skynsamlegu hugmynd um að efnt yrði til tvöfaldrar atkvæðagreiðslu um aðild að Evrópusambandinu.

Málefnaleg skrif af þessu tagi eru til fyrirmyndar.“