ESB: Helga Vala skrifaði:
Frosti Sigurjónsson ferðast um landið með ferðatösku fulla af sjálfstrausti og óstaðfestum talnarunum um skaðræðið af aðildarviðræðum Íslands við ESB. Hann tekur til allskonar óskyldar og ímyndaðar fjárhæðir, leggur saman og deilir í með aðildarríkjum og segir þetta verðmiðann af aðild. Það sem verra er, þetta virðist virka því ég hef þrisvar á undanförnum dögum verið spurð af fjölmiðlafólki hvað ég vilji segja um allan þennan kostnað og fleira það sem lagt er á borð af Frosta og co.
Það virðist lítið vera spurt um heimildir á bakvið fullyrðingarnar, en Gauti B. Eggertsson, doktor í hagfræði, finnur heimildir og vísar í þegar hann hrekur hverja staðleysuna af annarri. Það væri kostur ef fjölmiðlar spyrðu út í slík gögn þegar fréttir eru samdar því það er ýmislegt sagt sem ekki er fótur fyrir.
Og hér grein frá Gauta B. Eggertssyni:
Ímynduðu 550 ESB milljarðar Frosta Sigurjónssonar
Í síðustu færslu rakti ég, lið fyrir lið og með tilvísun í heimildir, af hverju fullyrðing Frosta Sigurjónssonar um að aðild kosti Ísland „minnst 550 milljarða“ stenst ekki skoðun. Það var ítarlegt. Ég fékk góða ábendingu: einfaldaðu þetta fyrir þá sem heyra bara töluna.
Talan verður til þegar lagðir eru saman þrír liðir. Þeir eiga það sameiginlegt að koma aðild Íslands að ESB ekkert við:
- 1. Þýskir skriðdrekar. Frosti telur Íslandi „hlut“ í 800 milljarða evra varnaráætlun ESB. 650 af þeim milljörðum eru útgjöld sem hvert ríki ákveður sjálft til síns eigin hers — Þýskaland til þess þýska, Frakkland til þess franska. Það fé fer aldrei til Brussel. Afgangurinn, 150 milljarðar, eru lán sem ríki geta tekið ef þau svo kjósa. Það er enginn reikningur að lenda á einhverjum íslenskum her. ESB er samstarf 27 fullvalda ríkja og mér er ekki kunnugt um að það standi til að stofna her á Íslandi.
- 2. COVID-lán annarra þjóða. Frosti virðist telja að Íslendingar borgi fyrir COVID-sjóð ESB. En sá sjóður veitti lán til einstakra ríkja ESB. Og þau ríki sem tóku lán borga þau sjálf til baka, því ESB er samstarf 27 sjálfstæðra þjóðríkja. Lán sem Ítalía og Spánn taka koma íslenskum skattgreiðendum ekkert við.
- 3. Nýsköpunarsjóðurinn sem er ekki til. Frosti ímyndar sér 500 milljarða evra til nýsköpunar og virðist af einhverjum ástæðum telja þetta koma íslenskum skattgreiðendum við. Sú tala virðist vera úr Draghi-skýrslunni (?) — mat á fjárfestingu sem nauðsynleg er fyrir aukna nýsköpun og á að miklu leyti að koma frá einkafyrirtækjum í Evrópu. Það er ómögulegt að skilja hvernig þessi niðurstaða skýrslunnar kemur kostnaði af aðild Íslands að ESB við yfir höfuð, og ekki hjálpar að engra heimilda we getið.
Til eru heimildir fyrir öllum þessum tölum, þó ég sé óviss um hvað í ósköpunum 3. eigi að fyrirstilla, en þessar heimildir er að vísu hvergi að finna í fullyrðingu Frosta á Facebook. Ég vísa á þær í síðustu færslu minni og hvar hægt er að nálgast allar þessar upplýsingar, að því marki sem hægt er að rekja þessar ímynduðu tölur til raunheima.
Hér er kjarni málsins: það eru til alvöru rök gegn því að hefja viðræður um aðild. Til er grandvart fólk sem færir þau fram. En þegar einn helsti þeirra sem leiðir umræðu Nei-sinna og kallar sig sérfræðing í þessu efni þarf að leggja saman þrjár tölur sem eiga ekkert skylt við aðildarkostnað til að fá fram skelfitölu — hvað segir það um málstaðinn? Ef hann er góður, hver er tilgangurinn með svona skáldskap?
Þegar tröllatölur af þessu tagi koma fram þurfa kjósendur að spyrja sig: hvaðan kemur talan, og hver er heimildin sem hún er byggð á? Ef höfundur vísar ekki á staðfestanlegar heimildir máli sínu til stuðnings er full ástæða til að hafa allan fyrirvara á.