„Það er algengt þegar allt er komið fjandans til að þá er farið að benda á lágtekjufólk og að það þurfi að axla sína ábyrgð. En það fólk er búið að axla hana.“
Vilhjálmur Birgisson.
„Ég held að það sé mjög mikilvægt fyrir samfélagið í heild sinni að líta í eigin barm, því það er alveg ljóst að það var lágtekjufólk sem vildi taka áhættuna af því að auka ráðstöfunartekjur sínar með því að ná verðbólgunni niður og vöxtum í kjölfarið. Þetta hefur alls ekki gengið eftir og því er það undarlegt að sjá að þegar menn eru komnir með allt í skrúfuna, hvað varðar verðbólguvæntingar, verðbólguna sjálfa og að ekki sé talað um vaxtakjörin, þá er talað um að mikilvægt sé að allir standi saman. Ég spyr, hví í ósköpunum gerðu menn það ekki í upphafi þegar við lögðum í þessa vegferð í mars 2024?“ segir Vilhjálmur Birgisson, formaður Starfsgreinasambands Íslands, þegar leitað var viðbragða hans við orðum Bjarna. „Það er algengt þegar allt er komið fjandans til að þá er farið að benda á lágtekjufólk og að það þurfi að axla sína ábyrgð. En það fólk er búið að axla hana,“ segir hann og bendir á fregnir af milljóna bónusum til forstjóra fyrirtækja á markaði. Hann telur allar líkur á að forsendur samninga bresti.-
Ég er 100% sammála Villa.
Ég er 100% sammála Villa. Efling, SGS og góðir félagar frá Byggiðn og Samiðn gerðu kjarasamninga á almennum vinnumarkaði fyrir rúmum tveimur árum síðan. Þar lögðum við okkar af mörkum til að ná niður verðbólgunni og vöxtum. SA létu eins og þau ætluðu með okkur í vegferðina en hafa greinilega enga stjórn á sínu baklandi – þar var farið í að semja við meðlimi milli og efri millistéttarinnar um verulegar umframhækkanir sem skila sér svo í launaskriði.
Launaskriðið á opinberum markaði er svo önnur og enn fáránlegri saga; eftir að Efling og SGS félögin höfðu með einbeittum hætti fylgt launastefnunni sem mótuð var á almennum markaði fóru opinberir viðsemjendur af stað og færðu stórum hópum sem starfa hjá hinu opinbera eins og t.d. kennurum, verulegar umframhækkanir – varla heyrðist bofs í forystusveit ASÍ vegna þessa rugls, mig minnir að formaður VR hafi óskað kennurum til hamingju, enda er hún þess sinnis að menntaða millistéttin sem hún tilheyrir fái aldrei nógu há laun – ég fékk á mig mikla gagnrýni fyrir að dirfast að benda á að opinberi keisarinn stiplaðist um stræti landsins með alla kjarasamninga í uppnámi í kjölfar KÍ samninganna. Opinberi markaðurinn leiðir nú launaþróun í landinu – það eina vitræna sem þar hefur gerst er skipunin frá Stjórnarráðinu um að kjörnir fulltrúar megi ekki fá hærri hækkanir en 3,5% – en öll vita þó að þar er allt of seint í rassinn gripið.
Tök forréttindahópanna á stjórnmálastéttinni eru alltof mikil..
Það væri gaman að sjá fjármálaráðherra stíga fram og segjast vera sammála málflutningi Eflingar um hvernig best er að semja – um krónutöluhækkanir. Andstaða SA við krónutöluhækkanir í samingunum 2024 var vegna þess að slíkt myndi orsaka svo mikið launaskrið, þegar millistéttin færi að semja sig fram hjá krönutölunum – en nú sjá öll að þetta var ekkert annað en bull og vesældómur (mikið til orsakað af tryllingslegri andstöðu hálaunahópa ASÍ og markvissri aðför BHM að krónutölusamningum). Í kjölfar Lífskjarasamninganna, þar sem samið var um krónutöluhækkanir (bring back Halldór Benjamín…) varð lítið launaskrið, ólíkt því sem nú gerðist. Lífskjarasamningarnir höfðu þær afleiðingar að kaupmáttur láglaunastétta landsins jókst mest – ef samið er um krónutöluhækkanir er hægt að ná betra jafnvægi á vinnumarkaði, sporna markvisst gegn misskiptingu, vinna gegn verðbólgunni og leyfa Seðlabankastjóra að fá sér fleiri tól en hamar. Það sem þarf er hugrekki hjá stjórnmálafólki og einhverskonar raunveruleg makró-ekónómísk sýn hjá SA.
En auðvitað mun fjármálaráðherra aldrei segjast vera sammála Eflingu. Tök forréttindahópanna á stjórnmálastéttinni eru alltof mikil til þess að það geti gerst, jafnvel þó hann hljóti að vita að okkar leið er sú eina sem meikar sens. Líklegast er að hann og félagar hans treysti á að SA og opinberir viðsemjendur fari í eitthvað baktjaldamakk við milli og efri-millistéttina í haust og ýmis skúffusamkomulög verði undirrituð til að halda fólki góðu – og að verkafólki verði svo sagt að éta skít í atvinnuleysi sem bitnar því sem næst eingöngu á meðlimum stéttar vinnuaflsins.
