Stjórnendur fákeppnisfélaga á ofurlaunum stunda sjálftöku af neytendum

Umræðan/Facebook: Ragnar Önundarson skrifaði:

Fákeppni er orðin yfirgnæfandi vandamál í samfélaginu. Evrópskar samkeppnisreglur ganga út frá að markaðir séu stórir og virkir, sem ekki gildir hér. Eigendur og stjórnendur fákeppnisfélaganna stunda fyrst sjálftöku af neytendum, almenningi, gegnum verðlagið og hirða svo ávinninginn gegnum ofurlaun og arð. Hvað er til ráða ? Safna þarf hugmyndum og ræða þær:

• Þegar atvinnufyrirtækin eru flest orðin fákeppnisfélög, sem nærast eins og blóðsugur á neytendum, þá þarf að líta á þau sem “hálf-opinber” félög, sem almannavaldinu sé eðlilegt, rétt og skylt að hafa ýmis afskipti af.
• Við setjum allt okkar traust á markaðsbúskap. Getum við komið í veg fyrir að undirstaðan, markaðirnir, verði eða haldi áfram að vera fákeppnismarkaðir ?
• Gera þarf íþyngjandi fyrir fyrirtæki að þau fái skilgreininguna “fákeppnisfélag”. Evrópureglur hafa hindrað að fákeppnisfélögum sé íþyngt. Við þurfum að taka þessi mál upp við ESB / ESA og leita úrbóta.
• Við getum lagt hærri skatt á fenginn arð úr fákeppnisfélögum. Það raskar ekki stöðu fyrirtækisins í samkeppni en dregur úr vilja eigendanna til að félagið hljóti skilgreininguna.
• Við getum sett “ofurskatt” á sjálftekin “ofurlaun” stjórnenda. Það hæfir vel ! Það eru einkum fákeppnisfélög sem greiða ofurlaun. Neytendur, almenningur, ber þá byrði gegnum verðlagið.
• Við getum sett hámark á frádráttarbærni launa og hlunninda eins og sama starfsmanns hjá launagreiðanda. Eðlilegt væri að hámarkið væri við sama mark og ofurlaunaskattþrepið.
• Við getum sett lífeyrissjóðum, sem fara allir með almannafé, skilyrði ef þau fjárfesta í fákeppnisfélögum. Algengt hefur verið að lífeyrissjóðir hafi keypt af einstaklingum sem ráða þessum félögum á háu verði, sem þýðir að seljandinn fer út með almannafé.
• Það er hugsanavilla og hringavitleysa að ætla að sækja ávöxtun lífeyrissjóða með okri á þeim sem eiga að njóta ávöxtunarinnar. Skilyrðið gæti verið í þá veru að hindra eða gera upptækan með sköttum hagnað umfram svonefnda “ávöxtunarkröfu markaðarins”, sem er eins konar grunnávöxtun hlutabréfamarkaðarins. Slík “uppgrip” eru nefnd “renta.” Ýmis vandkvæði eru á þessu í framkvæmd, en orð eru til alls fyrst.
• Þegar gengi krónunnar hefur lækkað hækka fákeppnisfélögin útsöluverðið í krónum. Þegar gengið hækkar á ný “bíða menn og sjá til.” Það er eins konar “einstreymisloki” í verðmynduninni. Af þessar ástæðu er verðbólgan þrálátari en á alvöru samkeppnismörkuðum.