Hvar eru stjórnvöld – hvar er Alþingi?
Hvernig má það vera að stríð og óstöðugleiki þúsundir kílómetra í burtu leiði beint til skuldaaukningar á íslenskum heimilum?
Umræðan: Vilhjálmur Birgisson, formaður Starfsgreinasambandsins og Verkalýðsfélags Akraness, skrifaði:
Á meðan heimurinn fylgist með stigmagnandi átökum í Miðausturlöndum sitja íslensk heimili uppi með afleiðingarnar – í formi hækkandi skulda.
Við vitum hvernig þetta virkar. Þegar spennan eykst á einu mikilvægasta olíusvæði heims hækkar olíuverð. Þegar olíuverð hækkar hækkar flutningskostnaður. Skipaflutningar verða dýrari. Flugfargjöld hækka. Bensínverð hækkar. Aðföng fyrirtækja hækka. Allt þetta smitast beint út í verðlag.
Og þegar verðlag hækkar á Íslandi hækkar neysluvísitalan.
Og þegar neysluvísitalan hækkar – þá hækka verðtryggðu skuldir heimilanna sjálfkrafa.
Íslensk heimili eru með um 2.000 milljarða króna í verðtryggðum skuldum. Bara á síðustu þremur mánuðum hafa þær skuldir hækkað um 50 milljarða króna vegna aukinnar verðbólgu. Fimmtíu milljarðar bættust við höfuðstóla fólks án þess að það tæki ný lán, án þess að það breytti hegðun sinni. Kerfið sér einfaldlega um hækkunina.
Nú blasir við að átök í Miðausturlöndum geti ýtt enn frekar undir hækkun á olíuverði og þar með verðbólgu. Hvað þýðir það fyrir íslensk heimili? Hversu margir tugir milljarða bætast næst við? Hversu margar fjölskyldur sjá höfuðstólinn hækka hraðar en þær ná að greiða hann niður?
Hvernig má það vera að stríð og óstöðugleiki þúsundir kílómetra í burtu leiði beint til skuldaaukningar á íslenskum heimilum?
Hvar eru stjórnvöld?
Hvar er Alþingi?
Hvar er áætlunin til að verja heimilin gegn ytri áföllum? Hvar er umræðan um að verðtryggingin flytji alla verðbólguáhættu beint yfir á launafólk?
Þetta er ekki náttúrulögmál. Þetta er pólitísk ákvörðun að halda kerfi þar sem alþjóðleg átök geta þýtt sjálfvirka skuldaaukningu fyrir íslenskar fjölskyldur.
Á meðan spennan eykst í Miðausturlöndum eykst óvissan hér heima og ef ekkert er að gert mun næsta verðbólguskot lenda af fullum þunga á heimilunum.
Spurningin er einföld:
Ætla stjórnvöld að bregðast við áður en það gerist – eða aftur eftir á?