Verð á vörum Kólus hækkaði aðeins um 4,2% á meðan verð á vörum annarra stærstu sælgætisframleiðenda hækkaði um 30–35%.
Vilhjálmur Birgisson.
Grein: Vilhjálmur Birgisson skrifaði:
Þegar kjarasamningarnir voru undirritaðir árið 2024 var markmiðið skýrt. Launafólk samþykkti hóflegar launahækkanir til að stuðla að minni verðbólgu, lægri vöxtum og auknum stöðugleika. Á sama tíma lögðu Samtök atvinnulífsins áherslu á að fyrirtæki legðu sitt af mörkum með ábyrgri verðlagningu þannig að sameiginlegt markmið samninganna gæti náðst.
Nú hefur verðkönnun ASÍ varpað athyglisverðu ljósi á hvernig fyrirtæki brugðust við þessu verkefni.
Samkvæmt könnuninni hefur verð á súkkulaði og sælgæti hækkað um tæpan þriðjung á síðustu tveimur árum. En einn íslenskur sælgætisframleiðandi sker sig verulega úr – Kólus.
Verð á vörum Kólus hækkaði aðeins um 4,2% á meðan verð á vörum annarra stærstu sælgætisframleiðenda hækkaði um 30–35%.
Gögn Verðlagseftirlits ASÍ sýna jafnframt að hagnaður Kólus dróst saman á sama tíma og hagnaður annarra stærstu framleiðenda jókst. Það bendir skýrt til þess að Kólus hafi tekið stærri hluta kostnaðarhækkana á sig í stað þess að velta þeim að fullu út í verðlag til neytenda.
Þetta vekur mikilvæga spurningu.
Ef Kólus gat stutt við markmið kjarasamninganna með þessum hætti, af hverju gátu hin fyrirtækin það ekki?
Þau bjuggu við sömu efnahagsaðstæður, sömu hækkun á hrávöruverði og sama rekstrarumhverfi. Samt varð niðurstaðan gjörólík.
Þetta sýnir að það var hægt að halda aftur af verðhækkunum. Kólus gerði það. Gögn ASÍ staðfesta það.
Því er fullkomlega eðlilegt að spyrja hvort öll fyrirtæki innan Samtaka atvinnulífsins hafi í raun staðið við þann anda sem kjarasamningarnir byggðu á. Hefðu fleiri fyrirtæki farið sömu leið og Kólus er líklegt að verðbólga hefði orðið lægri, skilyrði fyrir vaxtalækkunum skapast fyrr og íslensk heimili notið þess í auknum kaupmætti.
Kólus sýndi í verki að hægt var að leggja sitt af mörkum. Spurningin er hvers vegna svo margir aðrir kusu að gera það ekki?
