Umræðan: Mogginn hefur afþakkað fleiri greinar frá Degi B. Eggertssyni. Hér má lesa þessa fínu grein:
Ég hafði orð á því í Silfrinu á Rúv í vikunni að ég hefði ekki fundið þess nein dæmi að lönd hefðu látið auðlindir af hendi í aðildarsamningum við ESB. Það er ekkert skrýtið. Ég hefði augljóslega geta tekið miklu dýpra í árinni. Ég ætla að leyfa mér að vitna beint í einn helsta Evrópuréttarsérfræðing landsins:
„Mér hefur fundist aðeins sérstakt í umræðunni, í rauninni bæði hjá stjórnvöldum og stjórnarandstæðingum, að þeir hafa verið að tala um að við þyrftum að tryggja yfirráð yfir auðlindum okkar í aðildarviðræðum.
Það er nú bara þannig að aðildarríki ESB eiga sjálf vatns- og orkuauðlindir sínar. Löggjöf ESB fjallar ekkert um eignarhald á auðlindum eða nýtingu auðlindanna. Auðlindin sjálf er bara í eigu aðildarríkja ESB og líka arðsemin af þeim.
Hins vegar setur Evrópusambandið margs konar löggjöf um hvernig undirbúningi skuli háttað fyrir nýtingu auðlinda, til dæmis lög um mat á umhverfisáhrifum, sem við þekkjum hér á landi. Það er löggjöf sem kemur frá ESB og við erum búin að taka upp í EES-samninginn.“
En þá værum við að skauta yfir að það stendur yfir raunveruleg barátta um auðlindirnar – barátta um Ísland.
Þetta kom fram í máli Margrétar Einarsdóttur, prófessors og doktors í Evrópurétti, í frábæru viðtali við hlaðvarpið Meginlandið. Hjá henni kom jafnframt fram að ESB er vissulega með margs konar löggjöf sem snýr að því að koma á innri markaði með raforku og löggjöf til að tryggja meiri orkunýtni og orkuöryggi og svo framvegis. En svo ég vitni aftur beint í orð Margrétar: „En það að auðlindin færist á einhvern hátt í eigu ESB. Það er bara ekki rétt.“
Hér væri hægt að setja punkt. Eða einfaldlega endurtaka þetta – því öðru er svo oft haldið ranglega fram. En þá værum við að skauta yfir að það stendur yfir raunveruleg barátta um auðlindirnar – barátta um Ísland. Og hún er hörð. Þetta er barátta við þau öfl sem vilja ekki viðurkenna þjóðareign á auðlindum, fiskveiðiauðlindinni til dæmis – veifa jafnvel lögfræðiálitum um að útgerðin eigi kvótann og þvælast fyrir því að auðlindaákvæði sé sett í stjórnarskrá – um þjóðareign og eðlilegan arð af auðlindum. Skýr áform um að setja slíkt ákvæði er einmitt hluti af stjórnarsáttmála ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur. Það styð ég heilshugar.
Eignarhaldi íslensku þjóðarinnar á auðlindum stafar engin hætta af samningum eða aðild að ESB – en hins vegar þurfum við öll að standa saman gegn þeim sérhagsmunaöflum, einkum innanlands, sem hafa fyrir löngu slegið eignarhaldi sínu á þær. Við þurfum auðlindaákvæði – um ævarandi eign þjóðarinnar – í stjórnarskrá. Og við þurfum að tryggja þjóðinni eðlilegt endurgjald af nýtingu þeirra.
Hlustum ekki á hræðsluáróður í Evrópuumræðunni en látum verkin tala í þeirri baráttu um eignarhald á auðlindum sem raunverulega stendur yfir – og vinnum þann slag – gegn sérhagsmunum og í þágu þjóðarinnar.
