En á sama tíma máttu auglýsa algjörlega gagnslaus og rándýr náttúrúlyf og halda því fram að þau lækni allskonar sem þau gera ekki.
Jón Gnarr alþingismaður.
Jón Gnarr alþingismaður skrifaði:
Í vikunni áttum við á Alþingi ágætis umræður um fjárhættuspil og veðmálastarfsemi á Íslandi. Málshefjandi var mín kæra frænka Sigurþóra Bergsdóttir. (Amma mín og langamma hennar voru systur).
Í þessari umræðu fannst mér kristallast ágætlega hinn pólitíski munur á Samfylkingunni, flokki frænku og Viðreisn; sósíal demókrötum og frjálslyndum demókrötum.
…bannið nær ekki til erlendra fjölmiðla…
Við erum sammála um vandamálið en á öndverðum meiði með lausnirnar. Vinstrifólk hefur tilhneigingu til að halda að það megi leysa öll vandamál með því að banna eitthvað, setja strangari lög og eftirlit. Mér sýnist sagan samt sýna að þetta sé óhemjudýrt, valdi ómældum skaða með því að vera sífellt að dæma fólk til skaðabóta og fangelsisvistar og skili svo á endanum litlum árangri og sú starfsemi sem er bönnuð þrífst jafnvel enn betur en áður undir yfirborðinu. Og það verður nú yfirleitt raunin með með bönnin að þau snúast jafnvel uppí andhverfu sína og skapa ófyrirséða mismunun. Gott dæmi er hið metnaðarfulla bann við áfengisauglýsingum sem ríkir hér á landi. Fjölmiðlar og tímarit á Íslandi mega ekki auglýsa áfengi. En bannið nær ekki til erlendra fjölmiðla eða samfélagsmiðla. Internetið er allt vaðandi í áfengisauglýsingum. Sjónvarpsþættir og kvikmyndir eru uppfullar af áfengiskynningum. James Bond drekkur td. Martini. Það veit hvert mannsbarn. Íslenskir áfengisframleiðendur mega ekki auglýsa í Íslenskum miðlum en geta auglýst vörur sínar á samfélagsmiðlum eða í erlendum tímaritum sem eru svo seld hér á landi. Þessi mismunun er eitt af því sem grefur undan frjálsri fjölmiðlun á Íslandi, Íslenskri menningu og tungu. Og hverju ætli þetta sé að skila ?
Svipaða sögu má segja um lyf. Þau er bannað að auglýsa. Samt erum við íslendingar heimsmeistarar í allskonar lyfjanotkun. Þú mátt ekki auglýsa lyf sem raunverulega hefur sýnt virkni gegn sjúkdómi og benda fólki á það og hvetja það til að spyrja heimilislækninn sinn útí það. En á sama tíma máttu auglýsa algjörlega gagnslaus og rándýr náttúrúlyf og halda því fram að þau lækni allskonar sem þau gera ekki.
Bara til að bæta einu við þessa ringulreið þá langar mig til að nefna kannabis. Það er náttúrulyf en líka fíkniefni. Það hefur verið stranglega bannað hér á landi frá því að ég man eftir mér. En það hefur aldrei verið jafn útbreitt og auðvelt að nálgast einsog í dag. Kannabis hefur sannarlega og vísindalega sýnt virkni gegn ýmsum kvillum. Það er notað við aukaverkunum af lyfjameðferðum, eykur matarlyst og gagnast mörgum við kvíða og þunglyndi.
Ég var bara 4 ára gamall þegar ég var kominn til meðferðar á BUGL við Dalbraut.
Það eru skiptar skoðanir á fíkn. Hún getur skotið upp kollinum óvænt í fjölskyldum þar sem hún var óþekkt áður en einsog með svo marga aðra kvilla þá er hún frekar bundin við fjölskyldur. Langstærstur hluti fólks getur umgengist mat, áfengi, lyf og fjárhættuspil án þess að þróa með sér fíkn. Mín fjölskylda er ein af fjölmörgum fjölskyldum sem hefur farið illa útúr fíkn með öllum þeim ömurleika sem því fylgir. Ég var sjálfur hætt kominn sem unglingur. ADHD og lesblinda, erfiðar fjölskylduaðstæður og ýmislegt annað gerðu mér erfitt fyrir. Ég var bara 4 ára gamall þegar ég var kominn til meðferðar á BUGL við Dalbraut. Skólagangan gekk illa og þegar ég var 13 ára var einsog fótunum væri kippt undan mér. Ég skipti um skóla, fór úr barnaskóla í gagnfræðaskóla. Tveir bræður mömmu létust með stuttu millibili og svo dó amma mín. Amma var einn minn besti vinur, ég ólst upp með henni og hún bjó á heimilinu.
Ég skildi þetta ekkert þá. Ég sá ekki orsakasamhengi. Eina sem ég skynjaði var að mér leið svo afskaplega illa. Og þarna tók við margra ára tímabil af rugli og óheilbrigðu lífi. Þrisvar var ég fluttur á bráðamóttökuna í Fossvogi. Einu sinni vegna ofskömmtunar af lyfjum. Einu sinni eftir sjálfsvígstilraun og einu sinni eftir krampaflog. Ég prófaði ýmis vímuefni og auðvitað áfengi. En það skilaði ekki tilætluðum árangri. Ég reyndi líka að nota lyf, geðlyf, róandi, svefnlyf og kvíðalyf.
Á fullorðinsárum starfaði ég í mörg ár sem áfengis- og fíkniefnaráðgjafi. Ég vann á Vogi eitt sumar en síðan á áfengismeðferðardeild Landspítalans, bæði á Vífilsstöðum og á Teigi við Flókagötu. Ég hef misst fjölda vina og fjölskyldumeðlima úr fíkn. ég hef verið aðstandandi fíkla og hef þurft að sleppa takinu á fólki sem ég elska inní undirheima fíknarinnar.
Ég trúi ekki á boð og bönn…
Ég trúi ekki á boð og bönn sem lausn á þessum vanda. Og allra síst nú eftir internetið. Mér finnst sú aðferð kosta alltof mikið miðað við árangurinn. Þetta er ekki bara trú heldur skoðun sem ég byggi á reynslu. Það er mín reynsla að fræðsla vegi þyngra en hræðsla, rök frekar en tilfinningasemi. Stríð Bandarískra yfirvalda gegn vímuefnum er eitt skýrasta dæmið um það hvað þessi hugmyndafræði virkar illa. Þetta stríð þeirra er löngu tapað, svakalega dýrt í rekstri og hefur ekki dregið úr framboði af efnum á markaði.
Mér finnst að við ættum að hverfa frá þessari endalausu bannhyggju og prófa leið lögleyfingar. Í stað þess að ráðast í flóknar og dýrar aðgerðir til að stöðva starfsemi erlendra veðmálasíðna hér á landi ættum við frekar að slaka á lögum og gefa innlendum aðilum leyfi til að stunda svona starfsemi eftirlitsskylda. Mér finnst líka að við ættum að leyfa áfengisauglýsingar í fjölmiðlum. Og ég sé heldur ekkert að því að upplýsa fólk um ný lyf á markaði. Og svo ættum við að lögleyfa kannabis og gefa frumkvöðlum og sprotafyrirtækjum tækifæri til að framleiða allskonar úr kannabis.
Peningana sem sparast og skatttekjurnar sem fást með því að gera þetta svona má svo nýta til að fjármagna meðferðarúrræði og stuðning við þá sem ráða ekki við þetta.
