Popúlistar hafa komist til valda með því að segja það sem fólk vill heyra, en ekki það sem þarf að gera. Það kemur alltaf að skuldadögum.
Guðmundur Þ. Ragnarsson.
Guðmundur Þ. Ragnarsson, sem oft hefur skrifað greinar hér á Miðjuna, skrifaði í Moggan að þessu sinni. Við bierum þá grein hér:
„Mín upplifun af íslensku samfélagi í dag er sú að við séum föst í vítahring blekkinga, óheiðarleika og ábyrgðarleysis. Við þurfum ekki að fara lengra aftur en til síðustu alþingiskosninga til að sjá dæmin. Þá var þjóðinni lofað að verðbólga og vextir yrðu „lamdir niður“. Enginn spurði hvernig ætti að framkvæma slíkt og engar raunhæfar lausnir voru settar fram.
Þetta þekki ég vel innan úr Viðreisn, þar sem vilji til að læra af mistökum var ekki mikill.
Við verðum að vita hvað við erum að gera, ekki fara blint inn í ferli sem gæti valdið stórkostlegum skaða ef við erum óundirbúin.
Nú er ákveðið að beina athyglinni frá efnahagsvandanum og hefja undirbúning að þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við Evrópusambandið. Tímasetningin rétt eftir sumarfrí er ekki tilviljun. Hún tryggir að umræðan verði sem minnst og frasablekkingar nái sem víðast. Enginn boðaði þetta í kosningabaráttunni og forsætisráðherra hafði fullyrt að málið færi ekki af stað fyrr en á síðasta ári kjörtímabilsins. Sú fullyrðing reyndist röng. Ein blekkingin enn.
Flótti frá ábyrgð
Það vekur athygli hverjir eru settir í hlutverk talsmanna málsins. Þetta eru sömu einstaklingar og bera ábyrgð á stórum hluta þeirrar stöðu sem við erum í með þéttingu byggðar í Reykjavík sem skapaði lóðaskort, sem síðan leiddi til fasteignaverðbólu og útilokaði heila kynslóð frá húsnæðismarkaði.
Afleiðingin var verðbólga og háir vextir, heimatilbúið ástand sem margir reyna nú að draga úr eða fela.
Í borgarstjórnarkosningunum í maí viðurkenndu flest framboð að þessi stefna hefði valdið miklum skaða. Eigum við ekki að láta Reykjavík vera víti til varnaðar um hugmyndafræði sem einfaldlega gengur ekki upp? Ætlum við virkilega að æða út í enn eina vanhugsaða vegferð með fyrirsjáanlegum afleiðingum?
Paradís eða endurtekin mistök?
Boðskapurinn um að innganga í Evrópusambandið og upptaka evru muni leysa öll okkar vandamál er hættulega einfaldur. Ef við förum inn í þetta ferli án þess að taka til í okkar eigin garði mun það enda illa. Ef við leysum ekki heimatilbúnu vandamálin okkar sjálf mun aðild að ESB og upptaka evru margfalda þau. Það er mín sannfæring miðað við stöðuna í dag.
Siðferðilega séð ættu þeir sem hafa skapað vandann að axla ábyrgð. En það sem er enn óskiljanlegra er hvers vegna kjósendur hafna þeim ekki.
Við erum að keyra á vegg
Það er ekki hægt að fresta uppgjörinu.
Staðan minnir á bíl á 400 km hraða og veggurinn nálgast. Skuldadagar eru að koma á mörgum sviðum eftir of margar blekkingar og of mikinn raunveruleikaflótta. Popúlistar hafa komist til valda með því að segja það sem fólk vill heyra, en ekki það sem þarf að gera. Það kemur alltaf að skuldadögum.
Það er ekki hægt að fresta uppgjörinu með því að beina athyglinni að ESB-aðild eða öðrum pólitískum málum sem henta.
Vitrænt vinnumarkaðsmódel er forsenda stöðugleika
Efnahagslegur stöðugleiki næst ekki nema með vinnumarkaðsmódeli sem tryggir félagslegan stöðugleika þeirra lægst launuðu. Allt annað eru blekkingar. „Stöðugleikasamningarnir“ 2024 voru enn ein blekkingin byggð á óskhyggju og sýndarmennsku. Þeir sem komu að samningunum höfðu hvorki yfirsýn né getu til að sjá hvað þyrfti til að þetta gæti gengið upp.
Núverandi forysta verkalýðshreyfingarinnar ætti að skoða hvað var gert í kjarasamningum eftir hrun 2008 fram að 2018 og læra af því. Það er ekki hægt að leysa vandamál nema viðurkenna hvernig þau verða til og nýta reynslu annarra til að finna lausnir.
Ég vil axla ábyrgð fyrir barnabörnin mín
Ég hef lengi verið fylgismaður þess að skoða aðild að Evrópusambandinu. En þær miklu breytingar sem hafa orðið bæði hér heima og í Evrópu frá því að við sóttum um síðast hafa sannfært mig um að það verði að setja málið í bið.
Við verðum að vita hvað við erum að gera, ekki fara blint inn í ferli sem gæti valdið stórkostlegum skaða ef við erum óundirbúin.
Þá væri krónan mögulega okkar besta val.
Ef okkur tækist að koma ríkisfjármálum í lag, borga niður skuldir ríkissjóðs og nýta það fjármagn sem fer í vexti og afborganir til að styrkja velferðarkerfið og innviði, koma á vinnumarkaðsmódeli sem styður við þá lægst launuðu, þá væri krónan mögulega okkar besta val.
Við verðum að geta tekið málefnalega umræðu um aðild samhliða því að koma með lausnir á okkar eigin vandamálum. Þetta tvennt verður að fara saman.
Það er siðferðileg krafa að mikill meirihluti þjóðarinnar vilji þessa vegferð og að traust ríki til þeirra sem leiða hana. Það traust er ekki fyrir hendi hjá mér gagnvart þeim sem nú stýra málinu.
Við verðum að spyrja okkur: Er aðild að Evrópusambandinu enn ein blekkingin?“
