- Advertisement -

Hver er uppáhalds íslenska súffragettan ykkar? Mín er Inga Lára Lárusdóttir

Bríet og Ingibjörg voru af sömu kynslóð, fæddar á sjötta og sjöunda áratug nítjándu aldar. Yngri konurnar voru margar hverjar harðari og fylgdust betur með erlendum straumum og stefnum í kvennabaráttunni. Inga Lára Lárusdóttir var fulltrúi þess hóps.

Grein: Stefán Pálsson skrifaði í tilefni dagsins:

Í dag er Kvenréttindadagurinn, 19. júní. Þá er lagður sveigur á leiði Bríetar Bjarnhéðinsdóttur ár hvert og mig minnir að þessi dagur hafi líka verið valinn til að afhjúpa styttuna af Ingibjörgu H. Bjarnason við Alþingishúsið. Hvort tveggja gott og gilt en það að hampa einkum þessum tveimur konum sléttar óþarflega mikið yfir þá staðreynd að baráttuhreyfing kvenna var flókin og ekki alltaf samstíga.

Ingibjörg H. Bjarnason var fyrsta konan á þingi. Kjörin þangað af sérstökum kvennalista en gerði það sitt fyrsta verk þegar þangað var komið að ganga til liðs við Íhaldsflokkinn. Þetta töldu margar stuðningskonur skiljanlega vera svik við málsstaðinn, einkum þegar Ingibjörg fylgdi svo flokkslínunni í kosningum um áfengismál, sem höfðu verið kvennaframboðinu hjartfólgin. Sjálf sagði Ingibjörg að hún hefði engu áorkað í eins manns þingflokki og því hafi verið skynsamlegt að ganga inn í stærri hóp – en sú staðreynd hafði svo sem verið jafn augljós fyrir kosningarnar.

Bríet Bjarnhéðinsdóttir.

Bríet var ekki síður mikill skörungur og fyrst kvenna til að afreka ýmsa hluti. Í pólitíkinni var hún þó einfari og lenti í ýmsum árekstrum – ekki síður við samherja en andstæðinga. Eftir stórsigur kvennalistans í bæjarstjórnarkosningunum 1908 var hreyfingin rótklofin og í öllum kosningum til 1922 (sem voru á tveggja ára fresti) voru deilur eða klofningur í þeirra röðum.

Bríet og Ingibjörg voru af sömu kynslóð, fæddar á sjötta og sjöunda áratug nítjándu aldar. Yngri konurnar voru margar hverjar harðari og fylgdust betur með erlendum straumum og stefnum í kvennabaráttunni. Inga Lára Lárusdóttir var fulltrúi þess hóps.

Inga fæddist 1883 og starfaði alla tíð sem kennari. Þegar á tveggja ára afmæli kosningaréttar kvenna hóf hún útgáfu á blaðinu 19. júní og hélt því úti í rúman áratug. (Ekki sama útgáfa og samnefnd blað Kvenréttindafélags Íslands.) 19. júní var verulega flott blað og Inga beittur penni. Í fyrstu blöðunum birtust t.d. góðar hugleiðingar um friðarmál sem voru á skjön við flest það sem finna mátti í íslensku blöðunum undir lok fyrri heimsstyrjaldarinnar, sem voru gegnsósa af breskum áróðri og ritskoðuðum fréttum.

En gleðilegan 19. júní!


Tengdar fréttir sem þú gætir haft áhuga á að lesa: